SinYus Mercek

Haber kaynağı

Teknoloji haberi size gelene kadar izi kayboluyor

Bir ekran kartı haberini Türkçe okuduğunuzda, o bilginin nereden geldiğini kontrol edemezsiniz. Kaynağın kapalı olduğu için değil — 30 üreticinin basın odasını ölçtük, büyüklerin hepsi içeriğini herkese açık ve makine okunur biçimde yayınlıyor. İz, yolun Türkçe kısmında kayboluyor.

Ölçüm künyesi

Ne ölçüldü
Donanım ve teknoloji üreticilerinin herkese açık basın odaları; ayrıca bir Türkçe teknoloji sitesinin son haberlerindeki kaynak izi
Örneklem
30 basın odası adresi denendi, 20'sine erişildi · 30 Türkçe haber gövdesi tarandı
Tarih
3 Ağustos 2026
Yöntem
Sayfalar yönlendirme takip edilerek indirildi; RSS etiketi, basın kiti bağlantısı ve haber gövdesindeki dış bağlantılar mekanik olarak sayıldı.
Ham veri
Denenen adres listesi ve sayım çıktısı istek üzerine paylaşılır.

Kaynak açık — hem de tamamen

Eriştiğimiz 20 basın odasının %55'inde RSS beslemesi, %65'inde basın veya medya kiti var. Ama asıl önemli olan dağılım değil, kimlerde olduğu:

üreticiRSSbasın kiti
NVIDIAvarvar
AMDvarvar
Intelvarvar
Samsungvarvar
Applevarvar
Googlevarvar
Microsoftvarvar
ASUSvarvar
Gigabytevarvar
Acervarvar

Yani bir ekran kartı duyurulduğunda, o duyurunun tam metni ve resmî görselleri aynı anda herkese açık hâlde yayında oluyor. Basın kiti zaten yayımlansın diye hazırlanır; üretici içeriğinin dolaşmasını ister.

Peki Türkçe tarafta ne oluyor

Türkiye'nin en büyük teknoloji sitesinin son 30 haberini aldık ve haber gövdesindeki dış bağlantıları saydık. Sonuç:

10/10büyük üreticide RSS ve basın kiti birlikte var — kaynak erişilebilir
0/30Türkçe haberin gövdesinde dışarıya kaynak bağlantısı bulundu

Otuz haberin hiçbirinde ne üreticinin duyurusuna, ne yabancı bir yayına bağlantı var. “Kaynak:” ibaresi de geçmiyor. Haber gövdesindeki bağlantıların tamamı sitenin kendi kategorileri, kendi görselleri ve kendi uygulama linkleri.

Bilgi açık kaynaktan çıkıyor, size ulaşana kadar geri dönüş yolu siliniyor. Okuduğunuz şeyin doğru olup olmadığını kontrol edebilmeniz için gereken tek şey — bir bağlantı — konmamış.

Bu bir suçlama değil

Kaynak göstermemek yasak değil; haberin bilgisi zaten telifle korunmaz, günlük havadis serbesttir. Ve bir habercinin kendi cümleleriyle yazması gayet meşrudur.

Ama okuyucu açısından somut bir şey eksik kalıyor: doğrulama imkânı. Bir bağlantı konsa, okuyan iki saniyede üreticinin kendi açıklamasına bakıp haberde eksik ya da abartılı bir şey olup olmadığını görebilir. Konmayınca, sadece güvenmek zorunda kalır.

Bunun kimin lehine olduğu ortada değil. Bağlantı vermek okuyucuyu kaybettirir diye düşünülüyor olabilir; ama bilgisini nereden aldığını gösteren bir yayın, göstermeyene göre daha güvenilir durur.

Ölçemediklerimiz

  • 30 adresin 10'una erişemedik ve bunların çoğu 404 verdi — yani bizim adresimiz yanlıştı. O kurumlarda basın odası yok anlamına gelmez; ölçüm eriştiğimiz 20 üzerinden yapıldı.
  • Basın kitlerinin kullanım şartlarını okumadık. “Görseller editoryal kullanıma açık mı” sorusunu ölçmeye çalıştık, sonuç boş çıktı — çünkü o şartlar ayrı hukuk sayfalarında durur, biz basın odası ana sayfasına baktık. Bu satırı bulgu saymıyoruz.
  • Kaynak bağlantısı olmaması çeviri yapıldığını kanıtlamaz. Sadece atıf verilmediğini gösterir. Haber pekâlâ bültenden, kendi cümleleriyle yazılmış olabilir.
  • Türkçe taraf tek sitenin 30 haberinden ibaret ve tek bir ana akım beslemesinden alındı. Bu bir örneklemdir; sektörün tamamı hakkında hüküm değildir. Diğer Türkçe siteleri ölçmedik.
  • Haberin ne kadar sürede Türkçe'ye düştüğünü ölçmedik. Sıradaki ölçümümüz o.

Görüşümüz

Bu ölçümü yaparken kendi kuralımızı da test etmiş olduk. Bu yazının sonunda ham verimizi paylaşacağımızı yazdık; üstteki künyede örneklemin ne olduğu ve neyi ölçemediğimiz duruyor. Bunu erdem diye anlatmıyoruz — okuyanın bizi yanlışlayabilmesi için gerekli.

Teknoloji haberi okurken kendinize sorabileceğiniz tek soru şu: bu bilginin nereden geldiğini görebiliyor muyum? Göremiyorsanız haber yanlış demek değil; sadece kontrol edemeyeceğiniz demek. Aradaki farkı bilmek bile işe yarar.